MARREVESHJE
MARRĖVESHJET E KOOPERACIONIT
Kooperacioni dypalėsh midis Shqipėrisė dhe Italisė pas firmosjes sė Memorandumit tė bashkėpunimit para operacionit ‘Pelikan’, i cili i garantonte asistencė popullsisė shqiptare pas rėnies sė regjimit, kaloi njė moment shumė tė rėndėsishėm me Komisionin e Madh tė Pėrbashkėt, i mbledhur nė Romė nė nėntor 1992. Nė kėtė eveniment, delegacionet e tė dy vendeve, tė kryesuara nga Ministrat e Jashtėm tė asaj kohe, sanksionuan hapjen e tryezave tė rrumbullakta tė punės pėr tė rėnė dakord mbi nismat e kooperacionit, nė sektorėt e zhvillimit, atė ekonomik, kulturor dhe tė emigracionit. Pėr kooperacionin pėr zhvillim nė mėnyrė tė veēantė, u theksua rėndėsia e bashkėpunimt ndėrqeveritar nė fazat e planifikimit dhe programimit tė nismave tė kooperacionit, nė funksion tė objektivave ekonomikė dhe shoqėrorė tė pėrcaktuar.Nė pėrfundim tė dyvjeēarit (1991-92) gjatė sė cilit ndihma italiane kishte kryesisht formėn e ndihmės grant pėr emergjencat (mė se 143 miliardė Lireta tė vėna nė dispozicion, nga tė cilat 128 miliardė nė formė tė ndihmave ushqimore), Komisioni i Pėrbashkėt ra dakord mbi nevojėn e zhvillimit tė marrėdhėnieve tė kooperacionit midis dy vendeve, nė drejtim tė nismave qė promovonin njė zhvillim tė vetėqėndrueshėm dhe tė bazuar nė ekonominė e tregut. Plani trevjeēar pėr periudhėn 1992-94 u konfigurua si njė program strukturor, i shtrirė sipas projekteve tė zhvillimit tė pėrqendruar veēanėrisht nė sektorėt e infrastrukturave, tė bujqėsisė, tė ndėrtimit dhe tė konsulencave, pėr njė vlerė tė pėrgjithshme prej?  218.5 miliardė Liretash (rreth 113 milionė Euro). ? 

Ndėr iniciativat mė tė rėndėsishme kujtojmė:
- Furnizimi me energji elektrike, pėr tė pėrballuar mungesėn e rėndė tė energjisė nė dimrin 2001-2002, gjė qė kishte sjellė pėr pasojė probleme sociale dhe kishte paralizuar sistemin prodhues (pas furnizimit tė kėstit tė parė prej 10 milionė Euro, nė 2002, pjesa qė mbeti prej 20 milionė Euro u vu nė dispozicion pėr realizimin e Qendrės sė Dispaēerisė sė?  KESH-it);
- Projekte pėr rehabilitimin e sistemit tė ujėsjellės-kanalizimeve tė Tiranės;
- Dy programe nė sektorin e transportit, qė kishin pėr qėllim pėrkatėsisht forcimin e aksit veri-jug (Rruga Shkodėr-Hani i Hotit) dhe fuqizimin e Korridorit VIII ballkanik (Rruga Lushnje-Fier-Vlorė);
- Mbėshtetje strukturore pėr sistemin arsimor tė ulėt, tė mesėm dhe universitar;
- Mbėshtetje pėr zhvillimin e SME-ve shqiptare, me anė tė linjave tė kredive, fondeve tė garancise dhe asistencės teknike;
- Mbėshtetje pėr sektorin e bujqėsisė (me anė tė mbėshtetjes sė programeve tė?  FAO-s, pėrmirėsimi i sistemit tė kontrollit tė ushqimeve, rehabilitimi i stacioneve tė pompave nė zonat me rrezik pėrmbytjeje, etj);
- Asisencė nė fushėn e mjedisit, atė tė kulturės, institucionale, shoqėrore dhe nė atė tė arsimit profesional.

Disa nga projektet pėr tė cilat tė dy vendet kishin rėnė dakord fillimisht dhe qė ishin pėrfshirė ne Protokollin e Kooperacionit kanė pėsuar ndryshime (nga pikėpamja financiare ose nė llojin e projektit) ose janė zėvendėsuar me projekte tė tjera tė vlerėsuara si mė tė rėndėsishme, nė dritėn e ndryshimit tė kushteve tė zhvillimit.

Pėrveē projekteve tė pėrfshira nė Marrėveshjen e Protokollit, duhet specifikuar se Italia mbėshtet njė tjetėr seri projektesh, tė financuara nė rrugė dypalėshe, shumėpalėshe ose tė promovuara nga OJQ-tė, me nje vlerė tė pėrgjithshme prej mė shumė se 98 milionė Euro. Ndėr to, veēojmė njė program ristrukturimi pėr KESH-in pėr fuqizimin e sistemit elektrik shqiptar dhe njė ndėrhyrje pėr rehabilitimin e rrjetit tė ujėsjellėsave tė Tiranės. Nismat e tjera janė nė mbėshtetje tė shtresave mė tė dobėta tė popullsisė dhe realizohen nė sektorė si ai i arsimit, i shėndetėsisė, qeverisjes dhe shoqėrisė civile, tė nismave nė mbėshtetje tė grave, tė bujqėsisė dhe tė mjedisit.? ?  ? 

Nė periudhėn nė vazhdim, Italia dhe Shqipėria pėr hartimin e njė Plani pėr Vendin (i pari pėr Kooperacionin italian pėr Zhvillim), i dobishėm nė pėrcaktimin e njė marrėveshjeje tė mėtejshme kooperacioni dhe bazė pėr njė Deklaratė Objektivash, me anė tė sė cilės Palėt binin dakord pėr planifikimin e projekteve nė “pėrputhje tė plotė me direktivat e pėrgjithshme tė veprimit pėr rehabilitimin, zhvillimin ekonomik dhe shoqėror tė Shqipėrisė, tė pėrcaktuar nga Qeveria shqiptare nė bashkėpunim me donatorėt mė tė mėdhenj dypalėsh e shumėpalėsh. Nė mėnyrė mė specifike, direktivat e veprimtarisė italiane parashikonin:

- Forcimin e institucioneve demokratike dhe tė strukturave administrative shqiptare;
- Njė zhvillim ekonomik tė bazuar nė realizimin e plotė tė ekonomisė sė tregut, duke u kushtuar vėmendje tė veēantė temave shoqėrore.

Mbi kėto baza, mė 18 dhjetor 1997 u nėnshkrua nė Tiranė Protokolli i Mirėkuptimit pėr kooperacionin teknik dypalėsh ndėrmjet Qeverisė italiane dhe Qeverisė shqiptare, pėr trevjeēarin 1998-2000. U vunė nė dispizicion financime prej 210 miliardė Liretash (rreth 108.4 milionė Euro), tė cilave u shtohen burime tė mėtejshme pėr nisma tė ndryshme asistence, deri nė njė vlerė tė pėrgjithshme prej 317.2 miliardė Liretash (rreth 163.8 milionė Euro).? ? ?  ? 

Nė vitin 2001, ky program i kooperacionit trevjeēar, 1998-2000, u integrua me angazhime tė tjera, dhe nė tė njėjtėn kohė dy Qeveritė filluan tė punonin pėr njė marrėveshje tė tretė kooperacioni, me tė cilėn u pėrcaktua strategjia e ndihmave pėr trevjeēarin 2002-2004.

Negociatat me Ministrinė e Eknomisė, tė filluara pėr kėtė qėllim nė shtator 2001, niseshin nga njė analizė e asaj qė ishte realizuar nė trevjeēarin paraardhės, nga vlerėsimi i prioriteteve tė zhvillimit tė pėrcaktuara nga Qeveria shqiptare nė dokumentin qė qe si pikė referimi (PIP – Plani i Investimeve Publike).

Protokolli i kooperacionit i nėnshkruar mė 9 prill 2002, pėr trevjeēarin 2002-04, parashikonte angazhime tė tjera, tė financuara me anė tė grant-eve dhe tė kredive tė buta, pėr njė shumė tė pėrgjithshme prej?  202 milionė?  Euro. Konsistenca e fondeve tė vėna nė dispozicion i lejoi Italisė tė forconte angazhimin e saj dhe t’i dilte krah Qeverisė shqiptare nė procesin e zhvillimit dhe tė integrimit evropian tė nisur, veēanėrisht duke iu referar sektorėvė strategjikė si: infrastrukturat dhe shėrbimet publike, zhvillimi i sektorit privat dhe SME-ve, bujqėsia, forcimi i institucioneve si dhe zhvillimi i burimeve njerėzore dhe pėrmirėsimi i shėrbimeve sociale.

Nė kėtė kuadėr ėshtė pėr t’u vėnė nė dukje gjithashtu, miratimi, nga ana e Parlamentit italian, i Ligjit 84/2001, nė tė cilin Kooperacioni pėr Zhvillim merr pjesė nė mėnyrė thelbėsore dhe qė ka pėr qėllim tė konkretizojė angazhimet e marra pėrsipėr nga Italia nė kuadrin e "Paktit tė Stabilitetit". Kėto anagazhime parashikojnė vėnien nė dispozicion tė njė shume shtesė prej rreth 50 milionė Euro nė vit, tė cilat do tė jenė tė destinuara nė veprimtari zhvillimi dhe demokratizimi nė vendet e zonės ballkanike.

Angazhimet e reja tė marra pėrsipėr nė Protokollin trevjeēar 2002-04 janė paraqitur pėr ēdo sektor nė grafikun e mėposhtėm.




© 2004 - 2014 Zyra e Bashkepunimit per zhvillim Design & Programing WPP